ดร.ดาราวรรณ เด่นอุดม
ผู้อำนวยการศูนย์พัฒนาจิตเฉลิมพระเกียรติ
วัดวะภูแก้ว อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา

 ประวัติ

นางสาวดาราวรรณ เด่นอุดม เกิดวันที่ 8 พฤษภาคม 2494 อายุ 61 ปี

ประวัติการศึกษา

ม.ศ. 5 โรงเรียนสตรีวิทยา (ได้คะแนนเป็นอันดับที่ 43 ของประเทศ)
อักษรศาสตร์บัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อักษรศาสตร์มหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อักษรศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต (Ph.D) มหาวิทยาลัย Grenoble ประเทศฝรั่งเศส (คะแนนเกียรตินิยมดีเยี่ยม เป็นอันดับ 1 ของรุ่น)

ประวัติการทำงาน

2516 – 2521 ครูสอนภาษาฝรั่งเศส โรงเรียนวัดมกุฎกษัตริย์

2523 – 2544 ศึกษานิเทศก์ กรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 11 รับผิดชอบงานนิเทศการสอนวิชาภาษาฝรั่งเศส และ งานปลูกฝังคุณธรรม

2544 – ปัจจุบัน ผู้อำนวยการศูนย์พัฒนาจิตเฉลิมพระเกียรติ วัดวะภูแก้ว อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา

เกียรติประวัติ

2540 รางวัลเสาเสมาธรรมจักร (ผู้ทำประโยชน์ต่อพระพุทธศาสนา สาขาส่งเสริมผู้ปฏิบัติธรรม)

2544 ได้รับการประกาศเกียรติคุณ จากสภาการศึกษาเป็นครูภูมิปัญญาไทย ด้าน ปรัชญา ศาสนา และประเพณี รุ่นที่ 2

ดร. ดาราวรรณ เด่นอุดม เป็นบุคคลที่ทำงานมุ่งมั่นสร้างสรรค์สิ่งดีๆ สู่สังคมตลอดชีวิต อุทิศแรงกาย แรงใจ ตลอดจนกำลังทรัพย์ กำลังสติปัญญา ปลูกต้นกล้าธรรมะในจิตใจของเด็กๆ และ บุคคลทั่วไปในสังคม ทั้งข้าราชการ นักธุรกิจ ภาคเอกชน จนถึงผู้สูงวัย ทวนกระแสสังคมวัตถุนิยม ที่ให้ความสำคัญกับความเก่ง เงินตรา และ ยศถาบรรดาศักดิ์ มากกว่าความดี สังคมปัจจุบันจึงเป็นสังคมที่เต็มไปด้วยผู้ป่วยทางจิตใจ ภูมิคุ้มกันความดีบกพร่อง เสื่อมถอยทางคุณธรรมลงเรื่อยๆ

ด้วยความมุ่งมั่นที่จะเยียวยาสังคมที่อ่อนแอ จึงเริ่มต้นที่การพัฒนาตัวเองให้แข็งแกร่งก่อน ด้วยการฝึกจิตตนเองตามแนวทางของพระพุทธศาสนา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523 ตามรอยพ่อแม่ครูบาอาจารย์กรรมฐานสายพระป่า โดยได้มีโอกาสได้รับธรรมะและคำสอนภาคปฏิบัติอย่างเป็นขั้นตอนและละเอียดลึกซึ้งโดยตรง จากพระอริยบุคคลหลายองค์ ได้แก่

1. พระราชวุฒาจารย์ (หลวงปู่ดูลย์ อตุโล) วัดบูรพาราม จ.สุรินทร์
2. พระราชนิโรธรังสีคัมภีรปัญญาวิศิษฏ์ (หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี) วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ .หนองคาย
3. พระธรรมวิสุทธิมงคล (หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน) วัดป่าบ้านตาด อ.เมือง จ.อุดรธานี
4. พระราชสังวรญาณ (หลวงพ่อพุธ ฐานิโย) วัดป่าสาลวัน จ.นครราชสีมา
5. พระอาจารย์อุทัย สิริธโร วัดเขาใหญ่เจริญธรรม ญาณสัมปันโน อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
6. พระอาจารย์โสภา สมโณ วัดแสงธรรมวังเขาเขียว อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา

จากการศึกษาทางพระพุทธศาสนาทั้งปริยัติและปฏิบัติได้พบว่าพุทธธรรม โดยเฉพาะเรื่องการฝึกจิต เป็นยาขนานเอกที่จะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันทางใจไม่ให้หวั่นไหวต่อสิ่งยั่วยุคือ กิเลส ความโลภ ความโกรธ ความหลง สามารถควบคุมตนเองไม่ให้ประพฤติผิดศีลธรรม ผิดกฎหมาย ผิดกฎกติกา ผิดจารีตประเพณีอันดีงามได้ เพราะพระพุทธศาสนาให้ความสำคัญกับ “จิต” ซึ่งเป็นผู้สั่งกายและวาจา ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสว่า “ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นใหญ่ มีใจเป็นประธาน ทุกอย่างสำเร็จด้วยใจ”

กระบวนการฝึกจิตโดยหลักไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา จึงเป็นกระบวนการแก้ปัญหาสังคมและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ได้ตรงจุดที่สุด คือแก้ปัญหาที่ต้นตอคือจิตผู้สั่ง และเป็นการพัฒนาที่ยั่งยืน พัฒนาจากภายในไปสู่ภายนอก ผู้ที่ฝึกจิตไว้ดีแล้วจึงไม่ก่อปัญหาให้กับตัวเองและสังคม ในทางตรงกันข้ามจะเป็นบุคคลที่สร้างสรรค์สังคมได้เป็นอย่างดี

ด้วยความที่มีความศรัทธาเชื่อมั่นในหลักการดังกล่าว จึงเลือกที่จะปฏิบัติงานในจุดที่สามารถทำประโยชน์ด้านนี้ได้เต็มที่ โดยไม่สนใจงานที่สามารถสร้างความเจริญก้าวหน้าทางราชการ ทั้งค่าตอบแทนที่สูงกว่าและเกียรติยศที่จะได้รับ ที่มีผู้ทาบทามจากหลายหน่วยงาน เช่น มหาวิทยาลัยต่างๆ เพราะเห็นว่าระบบการจัดการศึกษาในระดับอุดมศึกษาส่วนใหญ่มุ่งเน้นความเป็นเลิศทางวิชาการมากกว่าด้านคุณธรรม, องค์กรระหว่าประเทศที่มีเงินเดือนสูงกว่าราชการหลายเท่า แต่เนื้องานเป็นเรื่องวัตถุมากกว่าจิตใจ ได้เงินแต่ไม่ได้บุญ

ดังนั้นในปี 2544 จึงได้ตัดสินใจลาออกจากราชการ ซึ่งถึงแม้จะมีโอกาสทำงานด้านวิชาการควบคู่กับงานคุณธรรม แต่การทำงานด้านคุณธรรมทำได้ไม่เต็มที่ เพราะต้องห่วงภาระรับผิดชอบงานด้านวิชาการด้วย

ปัจจุบันรับผิดชอบโครงการอบรมพัฒนาจิต ณ ศูนย์พัฒนาจิตเฉลิมพระเกียรติ วัดวะภูแก้ว อ.สูงเนิน จ.นครราชสีมา

ดร.ดาราวรรณ เด่นอุดม ได้ทำงานสร้าง “คน” ให้เป็น “มนุษย์” (ผู้มีใจสูง) มากว่า 20 ปี

เริ่มจัดโครงการอบรมพัฒนาจิตครูและนักเรียนตั้งแต่ปี 2529 จากนั้นได้ขยายผลไปสู่หน่วยงานราชการอื่นๆ ทั้ง มหาวิทยาลัย ทหาร ตำรวจ อบต. โรงพยาบาล และภาคเอกชน ได้จัดอบรมไปแล้วกว่า 700 รุ่น รุ่น ๆ ละประมาณ 300 – 400 คน รวมแล้วกว่า 200,000 คน

นอกจากการจัดอบรมที่ ศูนย์พัฒนาจิตเฉลิมพระเกียรติ วัดวะภูแก้ว เป็นหลักแล้ว ยังรับเชิญเป็นวิทยากรบรรยายตามสถานที่ต่างๆ ทั้งบรรยายถวายความรู้ พระภิกษุ สามเณร บรรยายตามหน่วยงานราชการ และภาคเอกชน

นอกจากนี้ยังได้จัดทำหนังสือ ฐานิยปูชา ซึ่งเป็นธรรมะของหลวงพ่อพุธ ฐานิโย เผยแพร่มาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2532 จนถึงปัจจุบัน จัดพิมพ์ปีละประมาณ 30,000 เล่ม

ในการทำงานต้องเผชิญกับอุปสรรคหลายอย่างเช่น

- การต่อต้านจากผู้บังคับบัญชาและเพื่อนร่วมงานที่ให้ความสำคัญกับงานด้านวิชาการมากกว่า
- สถานที่จัดอบรม (วัดวะภูแก้ว) ในช่วง 4-5 ปีแรกมีความทุรกันดารมาก เป็นทางลูกรังที่ขรุขระ การเดินทางยากลำบากมาก, ไม่มีน้ำประปาใช้ ต้องสั่งซื้อน้ำเป็นรถในราคาแพงมาก หรือเดินไปอาบน้ำที่น้ำตกวะภูแก้วซึ่งอยู่ไกลประมาณ 2 กิโลเมตร, ที่พักไม่พอเพียงต้องนอนในเต็นท์เป็นบางส่วน
- ช่วง 4-5 ปีแรกทำงานโดดเดี่ยว ยังไม่มีทีมงานต้องดูแลผู้อบรมตั้งแต่ ตี 4 จนถึง 4-5 ทุ่ม ภายหลังมีผู้ศรัทธาในงานจึงสมัครมาร่วมเป็นวิทยากรเพิ่มขึ้น
- ตั้งแต่ช่วงวิกฤติเศรษฐกิจและน้ำมันแพง โรงเรียนมีค่าใช้จ่ายในการเดินทางสูงมาก ไม่มีงบประมาณค่าอาหาร จึงต้องช่วยหาทุนสนับสนุน ด้วยการก่อตั้งมูลนิธิสารธารธรรมในความอุปถัมภ์ของพระราชสังวรญาณ (พุธ ฐานิโย) เพื่อนำดอกผลมาช่วยแบ่งเบาภาระของโรงเรียนและนักเรียน และหาเงินบริจาคจากผู้มีจิตศรัทธาเพิ่มเติม ปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายช่วยค่าอาหารนักเรียนประมาณปีละ 1,500,000 บาท

แต่ปัญหาอุปสรรคและความยากลำบากเหล่านี้ ไม่ได้ทำให้เกิดความท้อถอย ยังมุ่งมั่นทำงานต่อไป แม้วัยจะล่วงมากว่า 60 ปีแล้ว ด้วยอุดมการณ์ที่จะสร้างสรรค์สังคมให้มีความสุขและความงอกงามทางจิตใจมากขึ้น ความเปลี่ยนแปลงทางจิตใจและพฤติกรรมของผู้ผ่านการอบรม เป็นกำลังใจสำคัญ ที่ทำให้สามารถฝ่าฟันและต่อสู้กับความเหนื่อยยากและปัญหาอุปสรรคต่างๆ

จากการต่อต้านและไม่เต็มใจเข้าอบรมของผู้เข้าอบรมอย่างน้อย 80 % ในวันแรกของการอบรม กลับกลายมาเป็นความประทับใจ พอใจ ที่ได้เข้าปฏิบัติธรรม ไม่ต่ำกว่า 90 % ในวันปิดอบรม เกิดศรัทธาและเห็นคุณค่าของพุทธศาสนาและการปฏิบัติธรรม เกิดสำนึกผิดชอบชั่วดี ต้องการละเลิกสิ่งผิด ประพฤติตนอย่างมีคุณธรรม ใช้ธรรมะในการดำเนินชีวิต แก้ปัญหาชีวิตด้วยสติปัญญา ดังประสบการณ์ที่ผู้ผ่านการอบรมได้ถ่ายทอดในวัดปิดอบรม และได้คัดเลือกจัดพิมพ์รวมเล่มไว้หลายเล่ม ได้แก่

• เด็กเล่าให้ฟัง
• นักศึกษาคิดอย่างไรเมื่อไปวัด
• เมื่อตำรวจตบเท้าเข้าวัด
• ครั้งหนึ่ง ที่ฉันเข้าวัด

 

---